مالچ
مالچ كلمهاي است انگليسي به معني "پوشش" كه بيشتر در كشاورزي به كاربرده ميشود و به مواردي اطلاق ميگردد كه ميتواند ايجاد پوشش محافظي بر روي زمين يا در اطراف ريشه گياه بكند.
مالچ ماده جديدي نيست، بلكه قدمت آن به موقعي ميرسد كه حفظ ريشه گياهان در مقابل تاثير عوامل خارجي و همچنين كمك به رشد گياه از طريق ايجاد يك پوشش نازك از موادي چون كاه، خاك اره، برگ در سطح زمين (به نام مالچ) امكان پذير بوده است. اين مواد كه بصورت يك پوشش نازك و مجزا سطح خاك را ميپوشاند، از جهات مختلف خاك، آب و گياه را حفظ ميكند.
در سالهاي اخير بشر كموفق شده است ماده جديد ديگري به عنوان مالچ كشف كند و در كشاورزي و تثبيت ماسههاي روان مورد بهرهبرداري قرار دهد. اين ماده، مالچ نفتي نام دارد.
مالچ نفتي از فراوردههاي سنگين نفت است. اين مواد ابتدا بصورت امولسيون درميآيند. آنگاه با وسايل مخصوصي بر روي زمين مورد نظر پاشيده ميشوند. پخش فراوردههاي سنگين نفت بصورت امولسيون در آب سهلتر صورت ميگيرد و امكان ميدهد كه بتوانيم يك پرده يا قشر نازكي از آن را در سطح زمين بگسترانيم. اين ماده امولسيونه (مالچ نفتي) پس از آنكه در سطح زمين پاشيده شد و با سطح خاك تماس پيدا كرد، آب خود را از دست ميدهد و قشر نازكي از ماده اصلي آن در سطح زمين بر جاي ميماند.
مالچ نفتي با ايجاد قشري بر روي زمين، بخش فوقاني خاك را در مقابل عوامل گوناگون چون باد باران حفظ ميكند و موجب كاهش تبخير ميگردد و بعنوان پرده عايق در جلوگيري از تغييرات ناگهاني دما و حفظ رطوبت خاك بسيار موثر است.
معمولا مالچ نفتي را در تثبيت ماسههاي روان در شرايط ذيل بكار ميبرند:
- تپههاي ماسهاي كه به سرعت جابجا ميشوند و احتمال خطر جاني و مالي فراوان وجود دارد. بنابراين براي جلوگيري از آن بايد بطور مستقيم در اسرع وقت مبارزه شود (مالچ در سطح تودهها يا تپههاي ماسهاي پاشيده شود).
- به علت نامساعد بودن شرايط آب و هوايي، امكان ايجاد پوشش گياهي نيست، پس بايد با پاشيدن مالچ مانع از حركت ماسهها شد.
- امكان روييدن گياه هست ولي استفاده از مالچ به سبز شدن بذر و رشد گياه در روي تپهها يا تودههاي ماسهاي متحرك، كمك ميكند.
بنابراين مالچ نفتي هم در مبارزه مستقيم و هم در مبارزه غير مستقيم با حركت ماسههاي روان بكاربرده ميشود.