بافت خاك
بافت خاك
مطالعه فيزيكي خاك از تجزيه مكانيكي آن آغاز مي شود كه عبارت از تفكيك ذرات خاك از روي وزن آن ها. خاك از ذراتي به ابعاد مختلف تشكيل شده است كه عبارتند از :شن سيلت و رس .منظور ما دراينجا نيز ذرات اوليه و بنيادين خاك است نه خاكدانه ها.
بافت خاك عامل نگهداري رطوبت و تنظيم كننده غلظت محلول خاك حاوي عناصر غذايي وتغذيه گياه است.از اين رو در تعيين حاصلخيزي خاك و قابليت بهره برداري از آن نقش اساسي دارد.به همين خاطر در ارزيابي خاك ها و طبقه بندي آنها.
مطالعه و برسي بافت لايه هاي گوناگون نيم رخ خاك ضرورت دارد .بهترين خاك از نظر بافت كشاورزي خاكي است كه حاوي 10تا20 درصد مواد آلي و مابقي نيز به تساوي از سن وسيلت باشد .
· روش كار
ابتدا از عمق هاي متفاوت مقداري خاك برداشته و همچنين از پاي بوته ها تقريبا هر كدام به مقدارkg 1 خاك برمي داريم .خاك را كوبيده و آن را الك مي كنيم و مي گذاريم تا خشك شود .
براي تعيين بافت خاك از روش هيدرومتريHgdrometer methodاستفاده مي كنيم كه سريعتر است .
1-50گرم خاك خشك رادر يك ارلن مي ريزيم .
2-100سي سيcalgon (sodium hexameta phosphate ) اضافه كرده و به مدت 10تا 20 ساعت مي گذاريم بماند. علت اضافه كردن كلگان اين است كه ذرات خاك بوسيله كاتيون هاي مختلف و مواد آلي و كربنات كلسيم به همديگر بست شده اند. ماده آلي را بوسيله آب اكسيژنه از بين برده و براي از بين بردن چسبندگي بقيه مواد، كلگان كافي است تا خاك را به حالت ديسپرسه درآورد.
3- محتويات رالن را داخل ظرف بهم زن ريخته و كاملا ارلن را شسته و ظرف را به دسگاه بهم زن وسل كرده و حدود 2 دقيقه به هم مي زنيم.
4- محتويات ظرف به همزن را در يك سيلندر يك ليتري ريخته و ظرف را كاملا مي شوييم. سپس حجم سيلندر را با آب مقطر به يك ليتر مي رسانيم.
5- سيلندر را 20 مرتبه به هم مي زنيم.
6- هيدرومتر را داخل سيلندر گذاشته و بعد از 40 ثانيه درجه حرارات هيدرومتر را يادداشت مي كنيم و در هر زمان نيز درجه حرارات را توسط ترمومتر اندازه مي گيريم.
7- با آرامي هيدرومتر را خارج كرده و مي گذاريم يك ساعت سيلندر با مواد داخل آن بماند در اين زمان هيدرومتر را به دقت داخل سيلندر قرار داده و درجه حرارت را يادداشت مي كنيم.
8- مجدداً به آرامي هيدرومتررا خارج كرده مي گذاريم سيلندر به همان حال باقي بماند سپس هيدرومتر را داخل سيلندر گذاشته و درجه نهايي هيدرومتر را يادداشت مي كنيم .درجه بندي هيدرومتر براي 67 درجه فارنهايت يا 20 درجه سانتي گراد تنظيم شده و اگر حرارت محلول با اين درجه تفاوت داشته باشد بايد تصحيحي بدين صورت انجام پذيرد.
اگر درجه حرارت بيش از 20 درجه باشد در اثر حرارت چسبندگي محلول كم مي شود هيدرو متر در محلول پايين تر رفته عدد كمتري نسبت به مقدار واقعي نشان مي دهد كه جهت تصحيح به ازاء هر درجه سانتي گراد 36/. به درجه خوانده شده هيدرومتر اضافه مي شود.
اگر درجه حرارت از مقدار استاندارد 20 درجه سانتي گرا دكمتر باشد وسكوسيتي محلول بيشتر شده و هيدرومتر كمتر در محلول فرو رفته و عدد بيشتري از مقدار واقعي نشان مي دهد كه جهت تصحيح به ازاء هردرجه سانتي گراد 46/. از درجه خوانده شده كم مي شود.
اگر 100سي سي كلگان 5درصد را در يك ليتر آب حل كنيم هيدرو متر عدد5/6 را نشان مي دهد،بنا براين بايد از عدد هيدرمتر 5/6 را كم كرده تا عدد مربوط به ذرات خاك بدست آيد.