فرسايش خندقي يا نهري

فرسايش خندقي يا نهري

 

فرسايش خندقي يا نهري

منشا اين فرسايش، آب است. در اين فرسايش عمق و عرض زمينهاي فرسايش يافته بيشتر از فرسايش شياري است.

اين شكل فرسايش، بر اثر پيشرفت فرسايش شياري بوجود مي­يد، به اين نحو كه شيارها به هم مي­پيوندند، در نتيجه زمين بيشتر شسته مي­شود و نهرها يا خندقهايي در سطح زمين تشكيل مي­گردد. در اين تخريب، سنگ مادر ظاهر مي­شود و آنقدر عميق و عريض است كه گاوآهن قادر به عبور از آنها نيست. اين خندقها يا نهرها تدريجا عميق­تر مي­شوند. عمق خندقها به يك متر يا بيشتر مي­رسد و بتدريج شكل آنها تغيير مي­كند. اين عمل در صخره­هاي سست، خاكهاي رسي و رسي آهكي بيشتر ديده مي­شود. اين فرسايش اغلب در محدوده آب و هواي خشك و در نواحي كه تغييرات درجه حرارت در فصول مختلف در آنجا شديد است ظاهر مي­گردد. البته اين شكل تخريب در زمينهاي جنگل­كاري شده نيز ديده مي­شود و ساختمان زمين­شناسي خاك هم در اين فرسايش بي­تاثير نيست.

با توسعه خندقها و عريض­تر شدن آنها، آب علاوه بر خاك سطح­الارضي، خاك زيري و خاك تحت­الارضي را نيز از جا مي­كند و با خود مي­برد. فرسايش خندقي علاوه بر ويراني خاك زراعتي، سبب وارد آمدن خسارات زيادي به راهها،‌ جاده­ها، خطوط ارتباطي و  مجاري آبها و همچنين موجب افزايش هزينه نگهداري تاسيسات مزبور نيز مي­شود. شخم زدن شيبهاي تند و چراي بيش از حد و لگدكوب شدن خاك مراتع طبيعي توسط احشام، باعث از بين رفتن پوشش نباتي و كنده شدن خاك و در نتيجه پيدايش آبراها­ها و خندقها مي­گردد.

 

فرسايش خندقي يا آبكندي

فرسايش خندقي يا آبكندي

 

فرسايش خندقي فرسايشي عميق است، كه بر اثر حمل خاك توسط آب هاي جاري و ايجاد آبراهه در اثر شدت جريان آْب ايجاد مي شود. در اين فرسايش كانال هاي عبور آب بزرگ تر از فرسايش شياري مي باشد در واقع گسترش فرسايش شياري باعث به وجود آمدن فرسايش خندقي مي شود. بنابر اين فرسايش خندقي بر اثر پيشرفت فرسايش شياري و اتصال آنها در پايين دست زير حوزه ها به وجود مي آيد. عمق اين فرسايش مي تواند از 30 سانتيمتر تا چند متر باشد. در برخي حالات سنگ بستر در كف آن ظاهر مي شود. فرسايش خندقي در زمين هاي سست به صورت  U و در زمين هاي سخت به شكل V مي باشد. اين فرسايش اغلب در محدوده ي آب و هواي خشك و نواحي كه تغييرات درجه حرارت در فصول مختلف زياد است ديده مي شود.

خندق هاي حوزه ي آبخيز مورد مطالعه در اثر تمركز جريان آب سطحي در فرو رفتگي هاي سطح زمين، جاده ها، مسير عبور ماشين هاي كشت و زرع به وجود مي آيد. خندق هاي موجود در حوزه از لحاظ عمق جزء خندق هاي متوسط مي باشد كه عمق هاي آن بين 5/ تا 3 متر مي باشد. گسترش خندق هاي حوزه بيشتر تحت تاثير فعاليت هاي انساني مي باشد اين فعاليت ها عبارتند

 

پیدایش خندق

پيدايش خندق حاصل فرآيند پيچيده‌اي است . عوامل مؤثر بر تشکيل خندقها عبارتند از: شرايط آب و هوايي ، ناهمواريهاي سطح زمين ، ساختمان زمين‌شناسي ، (ترکيب سنگ و خاک) ، حضور و يا عدم حضور پوشش سبزينه‌اي ، زمين لغزه ، شيب آبراهه‌ها و ... عامل اصلي تشکيل خندقها وجود مقدار زيادي آب است که يا در اثر تغيير نحوه بهره‌برداري از زمين حاصل شده و يا در اثر تغيير شرايط اقليمي اثر متقابل عوامل کنترل کننده داخلي و خارجي باعث پيچيدگي بيش از حد فرسايش خندقي شده است . در گذشته تصور مي‌شد که فرسايش خندقي در اثر فرسايش سطحي به وجود مي‌آيد. در حالي که هم اکنون مشخص شده که علاوه بر فرسايش سطحي ، فرسايش زيرسطحي (فرسايش تونلي Tunnel erosion) نيز يکي از مکانيسم‌هاي تشکيل خندق به حساب مي‌آيد.

گیاهانی که در کنترل فرسایش خندقی کاربرد دارند .

 

Vegetation establishment in gully control work

All structural measures used in gully control must be accompanied with vegetative measures to obtain a sound result.

General principles

-All structural measures should be completed in the dry season and the accompanying vegetative measures undertaken during the following rainy season.

-Suitable tree seedlings and cuttings must be planted just behind the structural measures.

-Shrub and grass cuttings must be planted between the structural measures.

-Tree and grass seeds should be sown between the structural measures, and on gentle, bare slopes which have sufficient soil.

-Gentle slopes which do not need any structural measures should be planted with tree seedlings, and grass and shrub cuttings.

Trees and shrubs

The tree and shrub species listed below are commonly used in gully and erosion control. Detailed information about each species can be obtained from appropriate publications. This list gives only a general idea about gully revegetation.


ادامه نوشته

کنترل فرسایش خندق

 

QUANTITY AND COST ESTIMATION OF GULLY CONTROL WORK = کیفیت و ارزش کارهای کنترل کننده فرسایش گالی

کیفیت و ارزش کارهای کنترل کننده فرسایش گالی

 

ادامه نوشته