پيدايش خندق حاصل فرآيند پيچيده‌اي است . عوامل مؤثر بر تشکيل خندقها عبارتند از: شرايط آب و هوايي ، ناهمواريهاي سطح زمين ، ساختمان زمين‌شناسي ، (ترکيب سنگ و خاک) ، حضور و يا عدم حضور پوشش سبزينه‌اي ، زمين لغزه ، شيب آبراهه‌ها و ... عامل اصلي تشکيل خندقها وجود مقدار زيادي آب است که يا در اثر تغيير نحوه بهره‌برداري از زمين حاصل شده و يا در اثر تغيير شرايط اقليمي اثر متقابل عوامل کنترل کننده داخلي و خارجي باعث پيچيدگي بيش از حد فرسايش خندقي شده است . در گذشته تصور مي‌شد که فرسايش خندقي در اثر فرسايش سطحي به وجود مي‌آيد. در حالي که هم اکنون مشخص شده که علاوه بر فرسايش سطحي ، فرسايش زيرسطحي (فرسايش تونلي Tunnel erosion) نيز يکي از مکانيسم‌هاي تشکيل خندق به حساب مي‌آيد.