چرا بايد نگران فرسايش خاك باشيم؟
چرا بايد نگران فرسايش خاك باشيم؟
كاهش درختان و ديگر گياهان و افزايش جاده و ساختمان، نرخ رشد فرسايش خاك را به ميزان 200 تا 2500 برابر افزايش داده است.
از ديگر سو، آب و باد، مقادير زيادي از خاك را با خود از نواحي ساحلي به درون رودها و جويبارها و درياچهها سرازير ميكنند. اين خاك روفته شده، با خود مقادير زيادي مواد آلاينده نظير نفت، روغنهاي صنعتي و ديگر مواد خطرناك شيميايي، كودهاي كشاورزي، بقاياي حيواني و انواع باكتري را نيز حمل ميكند. هريك از اين مواد به تنهايي كافي است تا سبب آلودگي و كاهش كيفيت آب شود.
فعاليتهاي انساني نيز همانند ساختمانسازي، سبب كاهش تعداد درختان و پوششهاي گياهي ميشود. طبق برآورد كارشناسان، كاهش درختان و ديگر گياهان و افزايش جاده و ساختمان بهحدي است كه اكنون نرخ رشد فرسايش خاك به ميزان 200 تا 2500 برابر افزايش يافته است. نابودي پوششهاي گياهي نقش مهمي در تثبيت و نگاهداري خاك ايفا ميكند اما سرعت فرسايش خاك و نابودي اين پوششهاي گياهي به حدي است كه طبيعت فرصتي براي جبران و ترميم خاك نابودشده ندارد.
نابودي خاك به ويژه در نواحي مسكوني و مكانهاي احداث ساختمانها نهتنها سبب نابودي خاكهاي مرغوب و غني از مواد معدني شده، بلكه چهره زمين را در بسياري نقاط، بهگونهاي زشت و ناخوشايند دچار حفرهها، بريدگيها و مجراهاي ناخواسته و خطرناك كرده است.
علاوه بر اين رانش زمين، حركت خاك و مواد همراه با آن از سطح زمين كلوخههاي متراكمي ايجاد ميكند كه سبب گرفتگي مجاري آب و فاضلاب و حتي كانالهاي زيرزميني برق، آب و تاسيسات شهري و صنعتي ميشود.
گرفتگي نهرها و مجاري زيرزميني هم آبگرفتگي و سيلاب در نواحي مختلف شهري و روستايي را در پي دارد كه اغلب با تخريب و انهدام بسياري از درياچهها و ديگر مخازن تامين آب همراه است.
اين وضعيت خود به نابودي انواع مختلفي از گونههاي حياتوحش و گونههاي گياهي ميانجامد.
فرسايش خاك ناشي از صنعت ساختمانسازي (اعم از مسكوني، ادارات و موسسات نظير ورزشگاهها و...)، به تنهايي سبب ميليونها دلار خسارت در سال ميشود. به علاوه هريك از ما ناگزيريم مبالغ هنگفتي براي بازسازي جادهها و خانههاي تخريبشده در سيلاب و آبگرفتگيها بپردازيم. همچنين بخش زيادي از مالياتي كه مردم ميپردازند، صرف تخليه و پاكسازي مجاري و كانالهايي ميشود كه به دليل رسوب خاك و گلولاي دچار گرفتگي شدهاند.
كار احداث جاده و پروژه خانهسازي در تپههاي اوكلند آمريكا واقع در شمال درياچه تمسكال نمونه مشهوري از خسارتهاي هنگفت مالي است كه به دليل اجراي پروژههاي عمراني بدون توجه به شرايط و امكانات زيستمحيطي منطقه صورت گرفته بود. اين پروژه در سال 1979 چنان درياچه را از گل و لاي ناشي از خاك انباشت كه هزينهاي بالغ بر 750 هزار دلار از هزينههاي عمومي مردم شهر را اتلاف كرد.
اما اين حادثه درس عبرتي براي مسوولان و مجريان پروژههاي عمراني اين كشور شد كه از آن پس، پيش از احداث هر ساختمان يا جادهاي، به فكر رعايت اصول ايمني براي پيشگيري از فرسايش خاك نيز باشند.