تعيينPH خاك
در شرايط طبيعي از هر 10 مولكول آب يكي تجزيه شده و توليد يون هاي H و OH مي نمايد. هر گاه محيط بتواند يكي از اين دو يون را از محلول خارج و يا بدان وارد نمايد، نسبت يون ديگر در محلول افزايش يا كاهش پيدا مي كند و محيط تابع فعاليت يون غالب مي گردد. اين عامل را با PH نشان مي دهند كه پتانسيل يون هاي هيدروژن موجود در محلول است .
PH عبارتند از لگاريتم منفي غلظت يوني هيدروژن در آن محلول
كه H عبارتند از غلظت يوني هيدروژن است .
چون گفتيم كه غلظت يوني آب عبارت است از
لذا حدوداً تغييرات PH از صفر تا 14 مي باشد بدين معني كه مجموع لگاريتم هاي منفي يون هاي هيدروژن و هيدروكسيل(غلظت يوني آب) در آب برابر 14 است.
PH+POH=14
هر PH=0 يون هيدروژن ، فعال در محلول است. در PH=14 محيط دربست در اختيار OH است. در PH=7 محلول خنثي است و فعاليت يوني هيدروژن و هيدروكسيل برابر است.
عمده ترين عامل در ايجاد اسيديته خاك يون هاي هيدروژنه محلول در خاك است . كه از سطح ذرات كلوئيدي جدا شده ، وارد محلول خاك مي شود .
عامل ديگري كه در اسيديته خاك ها و افزايش غلظت يون هيدروژن در محلول خاك موثر است يون هاي آلومينيوم وآهن است . يون هاي آلومينيم در اثر هيدروليز و جذب OH از محلول خاك به افزايش غلظت فعاليت يون هيدروژن و در نتيجه اسيدي كردن خاك كمك مي كند :
از همين روست در خاك هاي اسيدي مقدار زيادي هيدروكسيد هاي آهن و آلومينيم وجود دارد . مواد آلي موجود در خاك نيز در اثر فساد و پوسيدگي PH خاك را كاهش داده و خاك را اسيدي مي كنند .
يون هاي هيدروژنه كه از سطح ذرات كلوئيدي خاك جدا شده و وارد محلول خاك مي شود اسيديته فعال خاك را تشكيل مي دهد ولي مجموع يون هاي هيدروژنه موجود در تركيب شيميايي و يون هاي هيدروژن و آلومينيم كه جذب سطح كلوئيد هاي آلي و معدني ( رس ) خاك شده اند اسيديته غير فعال خاك را تشكيل مي دهند كه اسيديته جذبي خاك ناميده مي شوند .
يون هاي اخير با اسيديته فعال خاك در تعادل هستند و هر گاه يون هاي هيدروژن فعال موجود در خاك خنثي شوند و يا به طريقي از محيط خارج گردند جانشين آنها مي شوند . اسيديته ذخيره خاك هاي رسي به مراتب بيشتر از خاك هاي سبك است .
از آنجا كه قابليت انحلال و تثبيت و قابليت جذب عناصر غذايي در خاك تابع تغييرات PH است. لذا PH خاك عامل عمده اي در تغذيه شيميايي و بيولوژيك گياه است . گرچه حساسيت گياهان مختلف به PH متفاوت است ولي PHهاي حوالي 6تا 7 بهترين PH براي غالب گياهان است .زيرا حلاليت و قابليت جذب اكثر عناصر غذايي در اين PH به حد مطلوب است . خاك هاي اسيدي از نظر اشباع بازي بسيار فقيرند . بدين جهت در تغذيه و رشد گياه تاثير مطلوبي دارند براي بهبود شرايط فيزيولوژيكي در اين خاك ها ، افزايش باز ها به آنها ضرورت دارد .
براي جانشين كردن يون هاي هيدروژن در اين خاك عمدتاً از كلسيم Mg +2و CA +2 است. آهك مناسبترين تركيب موجود است . خاك هاي اسيدي اصولاً خاص مناطق پر باران است.
PH براي خاك هاي مختلف
|
واكنش خاك |
PH |
|
فوق العاده اسيدي |
3-4 |
|
اسيدي |
4-5 |
|
اسيدي ضعيف |
5-6 |
|
خنثي |
7 |
|
قليايي ضعيف |
7-8 |
|
قليايي |
8-9 |
|
فوق العاده قليايي |
9-11 |
· روش كار:
عصاره بدست آمده در يك بشر مي ريزيم و با استفاده از دستگاه PH را مشخص مي كنيم .
|
رديف |
نام فارسي |
نام علمي |
PH |
|
1 |
- |
Atustagia |
6.7 |
|
2 |
پيچك بوته اي |
- |
7.73 |
|
3 |
- |
Astragalus |
7.55 |
|
4 |
مريم نخودي |
|
7.71 |
|
5 |
خاك شاهد |
|
7.82 |
|
6 |
0-5 سانتي متر |
|
7.69 |
|
7 |
10 سانتي متر |
|
7.52 |
|
8 |
10-20 سانتي متر |
|
7.81 |
|
9 |
50 سانتي متر |
|
7.22 |