5 - عامل پستي و بلندي(Y5)

يكي از مهم ترين عوامل موثر در فرسايش خاك و توليد رسوب در حوزه آبخيز پستي و بلندي مي باشد كه معمولاً با شاخص شيب سنجيده مي شود.

علاوه بر ميزان شيب طول شيب نيز از عوامل اصلي در فرسايش است. به طوري كه با داشتن ميزان شيب ثابت ميزان فرسايش در شيب داراي طول بيشتر زيادتر است زيرا اين افزايش طول از يك طرف باعث افزايش مقدار و سرعت رواناب و از طرفي باعث افزايش اثر باران مي شود كه هر دو مورد ذكر شده باعث افزايش ميزان فرسايش هستند.

اهميت شيب و توپوگرافي اراضي در فرسايش باعث شده است كه در روش پسياك اصلاح شده براي اين عامل امتياز بين 20-0 در نظر گيرند، كه در اين دامنه به اراضي با شيب كمتر از 3 درصد و همجنين مناطق دشتي و آبرفتي با شيب كم امتياز 0  و به اراضي كوهستاني با شيب بيشتر از 30درصد امتياز 20 داده مي شود. توجه كنيد كه جهت تعيين اثر عامل پستي و بلندي از فرمول زير كه بر اساس درصد متوسط شيب منطقه مي باشد استفاده مي كنيم:

Y5=/33S

S: درصد متوسط شيب واحد كاري

در جدول شماره 6 محاسبات مربوطه جهت تعيين امتياز عامل پستي و بلندي به هر كدام از واحد هاي كاري آمده است.

جدول شماره 6 : تعيين امتياز عامل پستي و بلندي در مدل MPSIAC

واحد كاري

ميزان متوسط شيب به درصد(X5)

امتياز عامل پستي و بلندي(Y5)

A

3%

1

B

7.5%

2.47

C

7%

2.31

D

25%

8.25

E

26%

8.58

F

27%

8.91

G

17%

8.61

H

3%

1

I

16%

5.28

J

25%

8.25

K

26%

8.58

L

45%

14.86

M

7.5%

2.47

N

18%

5.94

O

45%

14.85

P

7.5%

2.47

Q

7%

2.31

R

45%

14.85