بررسی فرسایش کناری رودخانه

 

در کشور ما نیز به دلیل شرایط اقلیمی خاص و وجود سازند های حساس به فرسایش آبی و البته عدم داشتن اطلاعات در زمینه حفاظت کناری و  البته تا حد زیادی نبود وجدان کاری باعث شده تا فرسایش کناری به یک معضل تبدیل شود ( مثل دیگر معضلات) . از طرف دیگر ، یکی از وظایف یک آبخیزدار ، جلوگیری از فرسایش کناری رودخانه میباشد .

 پروفسور روزگن در  مقاله ای که قبلا معرفی شد ، اشاره نموده که در بسیاری موارد نرخ فرسایش کناری بیشتر  از فرسایش  بستری است .

یکی از دلایل مهم عدم کارآیی آبخیزداران و طرح های آبخیزداری نداشتن اطلاعات درست و دقیق در زمینه مورد بحث آنها است . چرا که بسیاری فقط به دنبال تعاریف غیر کاربردی هستند . برای نمونه ، فرسایش چیست ؟ انواع فرسایش ؟ آبخیزداری یعنی۱ - ۲ - ۳.... . تعاریف حوزه آبخیز۱-بر اساس گفته .... .۲ - بر اساس ... ... . مدل های فرسایش ۱-.. ۲-.. ..این تعاریف برای مردان بزرگ اندیش لازم است ولی به هیچ وجه کافی نیست . پس خواهش  میکنم . کنجکاو باشید . با نگرشی باز به موضوعات بپردازید و یک جنبه به موضوع نگاه نکنید .

بررسی فرسایش کناری رودخانه به دو روش کلی میتواند انجام گردد.

۱- بررسی مکرر مقطع عرضی و پروفیل طولی رودخانه . وقتی که شما مقطع عرضی یک نقطه از رودخانه را مکررا( در فواصل زمانی مناسب ) ترسیم نمایید . در واقع تغییرات کناره و  بستر رودخانه را ترسیم نمودید . زیرا در این فاصله زمانی جریان آب و یا عوامل دیگر باعث فرسایش و یا رسوبگذاری میشوند . پروفیل طولی نیز به همین ترتیب .البته ترسیم پروفیل ولیودخانه بسیار مشکل تر از مقطع عرضی است . ( منظور ما در اینجا، ترسیم پروفیل طولی رودخانه از طریق نقشه برداری در منطقه است نه با نرم افزار های GIS) .

۲- استفاده از پین های فرسایشی : اگر هدف شما تغییرات کوچک کناره رودخانه است  ، میتوانید از پین های فرسایشی استفاده کنید . این پین ها ۱۶/۱ تا ۸/۱ اینچ قطر و ۴ تا ۱۲ اینچ طول دارند و جنس آنها فلزی است . پین ها را  به  طور افقی  و در  فواصل معین در کناره های رودخانه میکوبند . به طوری که مقدار معینی از آنها بیرون باشد .سپس ارتفاع هر پین را با خط کش و ...اندازه گیری میکنند . با بازدید پی در پی این پین ها ، اندازه ای که پین از خاک کناره بیرون آمده

اندازه گیری  می کنند . اگر  پینی در جای خود وجود نداشت ( ممکن است بر اثر جریان آب پین کنده شود ) در  همان ارتفاع ، پین دیگری میکارند .

 

نمونه ای از گزارشتان اندازه گیری فرسایش کناری رودخانه با استفاده از پین